Báo động tình trạng phạm tội đến đặc biệt nghiêm trọng trong độ tuổi học sinh

Ngày 21/10/2025, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ có văn bản gửi Sở GD&ĐT tỉnh kiến nghị áp dụng biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật.

Theo đó, qua thực hành quyền công tố, kiểm sát giải quyết vụ án hình sự về tội "Giết người" và tội "Gây rối trật tự công cộng" trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong năm 2025, có 35 vụ án với 112 bị can, bị cáo. Trong đó, 45 bị can, bị cáo khi thực hiện hành vi phạm tội từ nghiêm trọng là học sinh, trong đó có 4 bị can, bị cáo phạm tội đặc biệt nghiêm trọng.

Điển hình là vụ án diễn ra ngày 29/1/2025 tại xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao (nay là xã Xuân Lũng) và ngày 01/2/2025 tại phường Vân Phú do Ngô Gia Huy, sinh năm 2006 cùng 24 đồng phạm thực hiện, gây hậu quả chết người. Trong vụ án có 13/25 bị cáo khi phạm tội là học sinh THPT đang theo học tại các trường: THPT thị xã Phú Thọ (7 bị cáo); THPT Phù Ninh (1 bị cáo), THPT Nguyễn Huệ (1 bị cáo), Trung tâm GDNN-GDTX thị xã Phú Thọ (4 bị cáo). 13 bị cáo là học sinh kể trên thường xuyên tham gia tụ tập, tham gia hội nhóm trên mạng xã hội với các thanh, thiếu niên đã bỏ học để chơi bời và rủ rê, lôi kéo thanh thiếu niên khác tụ tập, độ xe mô tô, chế tạo hung khí. Khi tham gia giao thông, điều khiển xe mô tô không có giấy phép lái xe, không đội mũ bảo hiểm, dàn hàng ngang với số lượng lớn, phóng nhanh, lạng lách đánh võng, hò hét tung hô và sẵn sàng sử dụng hung khí để đánh nhau với các nhóm khác, gây mất trật tự công cộng tại khu vực trong thời gian dài.

Đến ngày 01/2/2025, có 17 đối tượng, trong đó có 9 học sinh, đi trên 8 xe mô tô, cầm theo hung khí là tuýp sắt, dao quắm, dao phóng lợn, vỏ chai bia, di chuyển dàn hàng ngang, nẹp bô; phóng nhanh, hò hét đi từ xã Hà Thạch, thị xã Phú Thọ cũ xuống đến trung tâm Việt Trì với mục đích: trên đường đi, gặp bất kỳ thanh niên nào đi đường cũng chặn, đánh gây thương tích.

Khi đến đường Nguyễn Tất Thành, phường Vân Phú, nhóm này gặp nhóm thanh niên khác gồm 5 người đi trên 4 xe mô tô. Nhóm 17 người liền ném vỏ chai bia và vòng xe lại dồn đuổi, chặn đầu để đánh. Do sợ hãi nên nhóm 5 người đã tăng ga bỏ chạy, liền bị 1 xe mô tô của nhóm 17 người do LĐĐM - học sinh lớp 11M trường THPT thị xã Phú Thọ điều khiển, chở sau là NGH sinh năm 2006 cầm dao phóng lợn đuổi theo với tốc độ khoảng 80km/h; giơ dao phóng lợn dọa chém để buộc phải dừng lại, khiến cho 1 xe mô tô của nhóm 5 người đã lao lên vỉa hè bên phải, đâm vào bồn cây và hàng cây xanh, dẫn đến tử vong 1 người.

"Nguyên nhân phạm tội của các bị cáo là học sinh do thiếu hiểu biết pháp luật, hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật chưa cao. Các bị cáo ở độ tuổi chưa thành niên, nhận thức còn hạn chế, bị các đối tượng xấu rủ rê, lôi kéo; bị ảnh hưởng mặt trái của mạng xã hội. Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình học sinh chưa tốt; việc quản lý và giám sát của gia đình học sinh còn thiếu sâu sát, đại đa số học sinh chưa đủ tuổi cấp giấy phép lái xe theo quy định, nhưng vẫn thường xuyên điều khiển xe mô tô, xe gắn máy; không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông" - Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh nhận định.

Căn cứ tình hình thực tế và kiến nghị của Viện Kiểm sát, ngày 06/11/2025, Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ đã ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị, trường học nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung:

1. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến nghị của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ

Công khai rộng rãi nội dung kiến nghị và các nội dung, trường hợp, tình huống tương tự xảy ra nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, phụ huynh học sinh, sinh viên. Qua đó, tăng cường phối hợp trong công tác giáo dục, quản lý học sinh, sinh viên cả trong và ngoài nhà trường.

2. Đẩy mạnh công tác giáo dục pháp luật và kỹ năng sống cho học sinh

Thường xuyên tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật, giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, đặc biệt với học sinh cấp THCS, THPT. Nội dung giáo dục cần tập trung vào quyền, nghĩa vụ của công dân, các chế tài xử lý đối với người có hành vi phạm tội, nhất là các tội danh có khung hình phạt nghiêm khắc như tội giết người, tội cố tình gây thương tích dẫn đến hậu quả chết người, tội gây rối trật tự công cộng... Các nội dung này cần được lồng ghép, tích hợp trong các môn học như Đạo đức, Giáo dục công dân, Giáo dục Kinh tế và pháp luật…

3. Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật

Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, Sở Tư pháp và các đơn vị liên quan để tổ chức các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề, phiên tòa lưu động về giáo dục pháp luật, trật tự an toàn giao thông, an toàn công cộng. Các hoạt động cần gắn với thực tiễn địa phương, triển khai bằng hình thức trực quan, sinh động; theo dõi, kịp thời phát hiện và xử lý các mâu thuẫn liên quan tới học sinh, sinh viên; ngăn chặn các hành vi mang theo hung khí, chất nổ, chất cháy trong và ngoài trường học; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các trường hợp học sinh, sinh viên có biểu hiện hoặc nguy cơ vi phạm pháp luật.

4. Phối hợp với gia đình và các tổ chức đoàn thể trong công tác giáo dục

Tăng cường phối hợp với phụ huynh, gia đình học sinh, sinh viên trong việc nắm bắt tâm lý, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các biểu hiện lệch lạc của học sinh, sinh viên. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục thông qua các tổ chức như Đoàn Thanh niên, Đội Thiếu niên Tiền phong, Ban Đại diện Cha mẹ học sinh của trường, lớp học.

5. Báo cáo kịp thời khi có vụ việc xảy ra về Sở GD&ĐT (qua Phòng Học sinh, sinh viên) để nắm bắt, phối hợp xử lý.